مهم‌ترین نیاز عاطفی کودک

همه‌ی موجودات از جمله انسان‌ها در ابتدای تولد علاوه بر غذا (نیاز حیاتی) یک نیاز عاطفی هم دارند. این نیاز عاطفی همان چیزی است که همه‌ی ما به آن حس مادرانه می‌گوییم. مادر می‌تواند زنده‌ماندن کودک را تا حد زیادی براساس همین حس دوطرفه تضمین کند. حتی این حس مادرانه می‌تواند باعث پیشرفت و سلامت روان آینده کودک شود. بسیاری معتقدند این ارتباط عاطفی و هیجانی اولیه بین مادرو نوزاد می‌تواند در شکل‌گیری شخصیت کودک نیز تأثیرگذار باشد. دانشمندان زیادی مثل پزشکان، عصب‌شناسان و روان‌شناسان کودک بسیار تلاش کرده‌اند تا برای این رابطه‌ی پراهمیت اسمی انتخاب کنند تا بتوانند راحت‌تر با دیگران در مورد آن صحبت کنند؛ آن‌ها اسم این رابطه‌ی عمیق و حس مادرانه را رابطه‌ی دلبستگی نامیدند.

شخصیت و دلبستگی کودک
اتفاقاتی که در رابطه‌ی دلبستگی بین مادر و کودک می‌افتد می‌تواند دو نوع شخصیت متفاوت برای نوزاد و بعدها یک فرد بزرگسال را رقم بزند که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.

وقتی که در موقعیت جدیدی قرار می‌گیریم آیا حس می‌کنیم نفسمان تندتر می‌زند؟ دستانمان عرق کرده است؟ و یا سخت‌تر می‌توانیم آب دهانمان را غورت بدهیم یا … ؟ یا وقتی کار جدیدی را برعهده می‌گیریم چقدر فکر می‌کنیم که باید آن را خیلی خوب انجام دهیم؟ یا حتی وقتی می‌خواهیم به همراه دوستانمان غذایی سفارش بدهیم؛ چقدر ما در انتخاب آن سهم داریم؟ یا حتی چقدر تمایل داریم به تنهایی جلوی جمع حرف بزنیم یا غذا بخوریم؟ زمانی‌که ما با این سوال‌ها مواجه هستیم و از خود می‌پرسیم که “چقدر در این مواقع مضطرب می‌شویم؟” درحقیقت به صورت زیربنایی در مورد یکی از مؤلفه‌های دلبستگی یعنی سطح اضطراب صحبت کرده‌ایم.

مجدداً فرض کنیم زمانی که ما با یک مار بزرگ مواجه می‌شویم؛ اگر از قبل برای برخورد با این مار آماده نباشیم فکر می‌کنید ممکن است از خود چه رفتاری انجام بدهیم؟ به نظرتان چند مرد حلاجیم؟ شاید با خود بگوییم قطعاً از مقابله‌ی رو در رو اجتناب کرده و سریعاً دست به فرار می‌زنیم. حال در زندگی روزمره‌مان چطور؟ اگر کسی ما را بدون هیچ دلیلی مسخره ‌کند، فکر می‌کنید رفتار ما با آن فرد چگونه خواهد بود؟ یا وقتی با کسی که زیاد از او خوشمان نمی‌آید مواجه ‌می‌شویم چه حسی نسبت به او خواهیم داشت؟ همه‌ی این موارد نیز مؤلفه‌ی دیگر دلبستگی را به ما نشان می‌دهد؛ یعنی سطح اجتناب.

این دو عامل یا مؤلفه‌ی اصلی یعنی سطح اضطراب و سطح اجتناب در شکل‌گیری یک رابطه‌ی دلبستگی مطلوب (ایمن) یا دلبستگی نامطلوب (ناایمن) نقش دارند.